I A J P online Blog,Psychologia DLACZEGO LUDZIE ZACHOWUJĄ SIĘ AGRESYWNIE cz2

DLACZEGO LUDZIE ZACHOWUJĄ SIĘ AGRESYWNIE cz2



DLACZEGO LUDZIE ZACHOWUJĄ SIĘ AGRESYWNIE cz2

Zdjęcie autorstwa MART PRODUCTION z Pexels

Autorytety naukowe takie jak Ch. N. Cofe i MH. Appley, wyróżniają cztery koncepcje agresji.

  1. Agresja jako instynkt

  2. Agresja jako reakcja na frustrację

  3. Agresja jako nabyty popęd

  4. Agresja jako nawyk

Ad. 1

Przedstawiciele W. McDougall, P. Bovet, Z. Freud, K. Lorenza instynktownej interpretacji agresji przyjmują, że powstała ona w drodze ewolucji i jest potrzebna, a nawet konieczna do utrzymania gatunku. Człowiek rodzi się z gotowym instynktem nazywanym ,, instynktem walki ‘’. Instynkt agresji jest wrodzony i niezmienny. Natomiast zachowania agresywne wzbudzone przez instynkt są mniej lub bardziej podatne na wpływy zewnętrzne, mogą być modyfikowane przez wychowanie.

Ad. 2

Frustracja powstaje wtedy, gdy w toku realizacji jakiegoś celu człowiek natrafia na przeszkodę, udaremniającą tę realizację. Zdaniem J. Dollarda i jego współpracowników, zachowania agresywne mogą mieć różny kierunek.

Najczęściej są skierowane na rzeczy czy osoby, będące przyczyną frustracji. Nierzadko jednak zachowania agresywne zostają przeniesione na całkiem inny przedmiot a nawet na samego siebie.

Ad. 3

Istnieje kilka, nieznacznie różniących się od siebie koncepcji agresji jako nabytego popędu. Jedne z nich podkreślają rolę gniewu, drugie rolę konfliktowych oczekiwań dotyczących wzmocnienia zachowania agresywnego. J Dollar i N. R. Miller sugerują ,że gniew jest wyuczalnym popędem tj. utrzymują oni, że szarpanie, bicie, drapanie oraz wewnętrzne reakcje trzewne są wrodzonymi reakcjami gniewnymi na pewne sytuacje.

,,Jeśli reakcje te lub niektóre z nich zostaną związane z neutralnymi poprzednio bodźcami sygnałowymi to bodźce te mogą inicjować reakcję gniewu. Ponieważ zachowania agresywne jest przynajmniej jedną z konsekwencji gniewu, przed to zachowanie takie mogło by być następstwem wystąpienia bodźców sygnałowych, które aktualnie wywołują gniew.

Ad. 4

Agresja bywa wyjaśniana jako ,, nawyk napastowania’’ Ważny jest tu fakt częstości, oraz natężenia doznawanych napaści, frustracji i emocji przykrych które A. Buss określa jako ,, warunki poprzedzające agresję’’. stąd powstaje prosta już droga do hipotezy, że bardziej agresywną będzie indywiduum, które doznało szeregu bodźców wywołujących gniew w porównaniu z jednostką, która doznawała mniejszą ilość takich bodźców.

Drugi czynnik agresji

Drugi czynnik decydujący o sile agresywności u danego człowieka jest stopień wzmocnienia agresywnego czy napastliwego zachowania. Nie wzmacnianie agresji ,to znaczy stworzenie takich sytuacji w których zachowanie agresywne nie doprowadzają do osiągnięcia nagród, również zmniejsza siłę nawyku. Trzecim czynnikiem determinującym siłę agresywności jest falicytacja społeczna. W bardzo agresywnej grupie czy rodzinie jednostka będzie prawdo podobnie nagradzana za inicjowanie zachowań agresywnych, a także niejednokrotnie atakowana, związku z tym odczuje gniew. Ostatnim czynnikiem wpływającym na agresywność jednostki stanowi jej temperament. 1 Motywację do zachowań agresywnych występuje w określonych sytuacjach a w innych ( przy zaistnieniu tych samych powodów ) nie pojawia się, co wskazuje m. in. na brak automatycznego związku pomiędzy zaistnieniem powodu do agresji i jawną jej postacią oraz falicytujący, bądź hamujący wpływ otoczenia społecznego na jej występowanie. Takimi wzmacniaczami lub hamulcami agresji mogą być także cechy potencjalnego agresora.

Agresywne zachowanie oznacza wygrana motywów agresywnych nad konkurencyjnymi dlań np. lęku przed karą. Istnieje szereg czynników składających się na ,, grę sił ‘’ pomiędzy tendencja do agresji a tendencjami ją hamującymi. Niektóre z nich są specyficzne dla określonego rodzaju agresji np. ( stopień pobudzenia emocjonalnego, interpretacja treści oraz przyczyny tego pobudzenia w przypadku agresji motywacyjnej impulsywnie ), udział innych zaznacza się niezależnie od źródeł, które ukształtowały motywację agresywną.

Czynniki to także wielkości pokusy ( nagrody ) i spodziewanej kary, to także zakres udziału struktur poznawczych w fazie formowania się motywacji agresywnej. Istnieje wiele czynników sytuacyjnych falicytujących agresję np. obecność sygnałów wywoławczych, obserwacja modeli agresywnego zachowania , obecność osoby popierającej agresję, to także anonimowości i prowadzące np. do rozłożenia odpowiedzialności. 2 Ważne czynniki pobudzające do agresji to czynniki neurologiczne, chemiczne a skończywszy na uwarunkowaniach społecznych.

Wykryto także że określone związki chemiczne wpływają na przejawianie agresji. Na przykład zaaplikowanie zwierzęciu testosteronu ( męskiego hormonu płciowego ) spowoduje u niego nasilenie agresji. Jednoznacznie stwierdzono, iż niezależnie od okoliczności chłopcy wykazują bardziej agresywne postawy niż dziewczęta. Alkohol jak zapewnia wielu studentów obniża nasze opory przed dokonywaniem czynów naruszających ogólne przyjęte normy społeczne, W tym czynów agresywnych. Nie oznacza to jednak, że alkohol powoduje automatycznie wzrost nastawienia agresywnego, a ludzie będący pod jego wpływem krążą w poszukiwaniu obiektu do bicia.

Wyniki przeprowadzonych eksperymentów wskazują ,że znosi nasze hamulce i rozluźnia kontrolę. Ból i niewygody tj. upał nadmierna wilgotność ,zanieczyszczenie także może być przyczyną agresji.

Agresja a massmedia

Niewątpliwie oglądanie agresji w środkach masowego przekazu ma wpływ na dzieci i młodzież jak i na osoby dorosłe. 3

Agresje hamuje obecność silnych ,,frustratorów‘’ jako obiektów odwetu, a także obecność świadków – potencjalnych dawców kary. Czynnikami które mogą wspomagać lub hamować motywację agresywną, są także postawy, normy i przekonania potencjalnego agresora ( np. traktowanie agresji jako cenionej wartości, albo duża wartość przypisywana działaniom na rzecz innych, uprzedzenia ) O łatwość dochodzenia do głosu agresji mogą także stanowić takie cechy potencjalnego agresora , jak poziom lęku i neurotyzmu, uwarunkowana temperamentalnie, pobudliwość i reaktywność emocjonalna. Nie bez znaczenia pozostaje świeżości doświadczeń skuteczność agresji jako antidotum na przeszkody, albo jako narzędzie realizacji potrzeb, a także utrwalony zapis częstości bycia sprawca lub ofiara agresji w przyszłości. Społeczeństwo utrwala zachowania agresywne poprzez tolerancji dla agresji. Dezaprobata ma charakter względny.

Nie jesteśmy konsekwentni w negatywnym jej wartościowaniu, dążeniu do wyeliminowania, domagania się sankcji za jej przejawy. Agresja ma granice jak i charakter ruchomy,

mocno zindywidualizowany w czasie i przestrzeni (kultura danego społeczeństwa, reguły życia społecznego w danym etapie jego historii. Tolerujemy pewien poziom zachowań agresywnych, pewne ich formy i sposoby wyrażania, usprawiedliwiamy ich pojawienie się w pewnych okolicznościach, dehumanizujemy ich ofiary, kwestionujemy zaistnienie szkody.

Przekonanie o szkodliwości i słuszności zakazu agresji częściej pozostaje w sferze deklaracji niż wyznacza faktyczne granice naszych działań i określa konsekwencję w potępianiu agresji u siebie i u innych.

Społeczeństwa różnią się nie tylko poziomem agresji , ale także poziomem tolerancji dla niej. Można to tłumaczyć odmiennością warunków środowiskowych tych społeczeństw np. szczepy narażone na stałe ataki wroga muszą się przednim bronić, stąd np.. popierania agresywności w trakcie wychowania młodego pokolenia. Różnice mają swoje źródła w ideologii kulturze i obyczajach – niektóre z nich nie akceptują wyrażania gniewu i złości, a wręcz ich przeżywania i postulują pokorę oraz wyrozumiałość.

Ludność krajów Ameryki Południowej postrzegana jest jako tolerująca wyższy poziom agresji niż zamieszkująca inne kraje. W Afganistanie funkcjonują plemienne prawa odwetu, natomiast Indianie z plemienia Tue . Wykazują bezwzględną surowość w zakresie przestrzegania praw ustanowionych dla członków własnego szczepu ,, dewianci '‘ zobowiązani są do odbycia dobrowolnej kary po samobójstwo włącznie

( tradycja nakazuje popełnienie samobójstwa osobie, która zabiła członka własnej grupy ). Za społeczeństwa o niskim poziomie agresji uważa się Arapeszów z Nowej Gwinei oraz Pigmejów z Kongo. Stany Zjednoczone są pod tym względem bardzo podzielone. Mormoni np. surowo przestrzegają reguł

nie agresywności i reprezentują wysoki poziom moralności, a wymieszana etnicznie ludność Nowego Jorku i Bostonu uważana jest wysoce agresywną ( szczególne nasilenie zjawisk kryminalnych ).

Pewne składniki kultury i obyczajów danego społeczeństwa mogą stanowić o dopuszczalności niektórych form agresji. Jej usankcjonowane formy wynikają np. z rytuałów.

W wielu plemionach zamieszkujących Południową Afrykę młodzi chłopcy przechodzą szereg bolesnych zabiegów , zanim zostaną włączeni do społeczności dorosłych – zabiegi te to w przypadku plemienia Tanga próby bicia, zimna, pragnienia jedzenia wstrętnej żywności, ciężkiej kary oraz zagrożenia życia.

Niepokojem napawa agresywne w swej formie otrzęsiny, które przechodzą Amerykańscy studenci czy uczniowie. Spotykamy także akty agresji w naszym kraju np., ,,fala ‘’ w wojsku. Akceptacja jawnej agresji, służącej włączeniu do danej społeczności czy grupy, ma miejsce także na statku ,na koloni ,w grupach przysięgających sobie lojalność pieczętowanych krwią np. upuszczeniem krwi. Istnieją ideologia, w myśl których w odniesieniu do pewnych grup ludzi agresja jest dozwolona lub wręcz nakazana. Takie nakazy zawiera Ideologia faszystowska czy komunistyczna ,niektórzy znajdują je nawet w biblii. Irańczycy zwalczają przeciwników religijnych metodami terroru i przemocy. Angielski pisarz Pakistańskiego pochodzenia ,Salman Rushidi, został skazany na karę śmierci za napisanie książki pt Szatańskie wersety, za jego głowę wyznaczono nagrodę w wysokości miliona dolarów.

Heretyk ,szaman, odszczepieniec, wróg klasowy to etykiety ludzi którzy płonęli na stosach byli torturowani i szykanowani, znęcano się nad nimi i zabijano ich. Proceder trwa nadal, nadal istnieją etykiety ideologiczne wystarczające do dehumanizacji ofiary, skierowania na nią ataku. za które nie są oczekiwane kary i którego skutki nie prowadza do wyrzutów sumienia, a zamiast tego przynoszą oprawcą chwałę i liczne dobra.

 

Dla wielu ludzi pełnienie pewnych ról społecznych i zawodowych kojarzy się z większym prawem do agresji.

Łatwiej godzimy się z karą cielesna wymierzoną przez nauczyciela niż przez sprzątaczkę. Zwykli ludzie często oczekują pewnej dawki agresji od policjanta, nauczyciela, wychowawcy, kierowanej na osoby ich zdaniem na to zasługujące. Domagamy się ekstremalnych wyroków za przestępstwa i zbrodnie przeciwko ludzkiemu życiu. Postulaty sprzyjające agresji mogą także być zawarte w pewnych wzorcach np. ,, prawdziwego ‘’ mężczyzny. Z badań wynika, ze podobna proporcja przejawów agresji u dziewcząt i chłopców w wieku do lat czterech, zmienia się na rzecz większego poziomu agresji u chłopców starszych i mężczyzn. Można to wyjaśnić rolą wpływów wychowawczych. Przejawy agresji fizycznej chłopców są słabiej karane niż analogiczne prezentowane przez dziewczęta. Agresywne elementy zachowania chłopców bywają popierane jako składowe wzorca przyszłego mężczyzny.

Są takie rodzaje zajęć, w których przebiegu tolerujemy a nawet pochwalamy pewną dawkę agresji. Jest ona cenionym elementem walki o zwycięstwo w sporcie, akceptujemy jej obecność w pewnych grach rywalizacyjnych. Co więcej – nie dostrzegamy wielu elementów gry nie fair, gdy prezentują ją ,, nasi ‘’ natomiast posądzamy sędziego o stronniczość ,gdy nie dostrzega agresywnej postawy naszych przeciwników.

Ulgowej ocenie podlegają niektóre formy agresji wywołane warunkami ekstremalnymi ( wojna, kataklizm, dramatyczna sytuacja socjalna rodziny ).

Zachowania takie tłumaczymy brakiem alternatywy lub koniecznością działania wbrew woli, usprawiedliwiamy racjami wyższego rzędu.

1 J. Grochulska „ Reedukacja dzieci agresywnych”.

2 E. Gruszecka „Czy agresja jest konieczna”. „Scholasticus” 1994 nr. 5 – 6.

3 E. Aronson „Serce i umysł”. Zysk i S-ka Wydawnictwo sc.

 

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *